Protodizm / Kavramlar / Theogenik Dürtü
Köken Kavramı

Theogenik Dürtü

Bölüm 45
Herhangi bir dine özgü olmadan, insan zihninde evrimsel temelli olarak var olan; anlam ve aşkınlığa yönelen dürtü.
Theogenik dürtü, herhangi bir dinin içeriğinden önce gelen, içeriksiz bir kapasitedir. Bir bebeğin dünyaya "Hristiyan" ya da "Müslüman" olarak gelmemesi gibi; hiç kimse theogenik dürtüyle belirli bir tanrı fikriyle doğmaz. Doğan şey, anlam arama, nedensellik atfetme ve aşkınlığa yönelme kapasitesidir. Bu kapasite, thumos'un (anlam üretme kapasitesinin) görünmeyene yönelen koludur. Din, bu kapasitenin tarihsel olarak aldığı ilk büyük biçimdir, ama tek biçimi değildir. Aynı dürtü, thumos'u milliyetçiliğe, ideolojiye, hatta bilimsel dünya görüşünün kendisine de yöneltebilir.

Bu kavram, dini "yanlış inanç" olarak değil, evrensel bir bilişsel kapasitenin tarihsel bir tezahürü olarak konumlandırır; ne kutsar ne de küçümser.

İlişkili Kavramlar

Coşar, Z. (2026). Theogenik Dürtü. Protodizm: İçimizdeki Gizli Din içinde (Böl. 45).