Paradoksun özü şudur: bir inanç sisteminin başarısız olması durumunda kristalleşme gerçekleşmez, çünkü yayılmaz, kurumsallaşmaz, gelecek nesillere aktarılmaz. Ama başarılı olduğunda, tam da bu başarı onu dondurur. Yani sistem ne kadar iyi çalışırsa, o kadar hızlı kendi sonunu getirir.
Bu, hiçbir dinin kurucusunun kasıtlı olarak planladığı bir şey değildir; yapısal bir zorunluluktur. Sorumluluk atfetmek yerine mekanizmayı anlamak, Protodizm'in temel duruşudur.